Peuter, Kleuter, Schoolkind

Risicovol spelen is goed voor je kind

In bomen klimmen, een stokkengevecht of op een vlot varen. Allemaal momenten waarbij je als ouder kan denken ‘Oeh, doe dat nu niet. Dat is gevaarlijk!’ Deze bezorgdheid kan tot gevolg hebben dat kinderen risico’s minder goed inschatten, waardoor de kans op een ongeluk groter wordt. Spelen met een beetje risico is daarom juist goed voor kinderen.

Durf ik dit wel?
Van spannende en uitdagende activiteiten leren kinderen veel. Denk maar eens terug aan je eigen kindertijd. Hoe blij was je toen je eindelijk met losse handen van het klimrek sprong? Hoe spannend vond je het om een vuurtje te stoken? Hoe trots was jij toen je als peuter van de zandbakrand kon springen? Wanneer we het spel van kinderen te veilig maken (te veel begrenzen), krijgen zij niet de kans om ‘risicocompetent’ te worden. Kinderen overwinnen hun angsten door zich af te vragen: “Durf ik dit en kan ik dit?” Zo leren ze inschatten hoe groot het risico is dat het mis kan gaan. Door deze ervaringen leren kinderen om zelfstandig de juiste afweging te maken wanneer er zich een risicovolle situatie voordoet. Kinderen leren hierdoor hun grenzen verleggen, angsten te overwinnen en grote risico’s te vermijden.

De ruimte geven
Het is belangrijk dat kinderen ervaringen opdoen: leren door te doen (ervarend leren). Door dingen uit te proberen, testen kinderen hun eigen grenzen. Wanneer iets lukt, zijn ze trots op zichzelf. Dit geeft zelfvertrouwen. Kinderen leren veel als we ze de ruimte geven om risico’s te nemen. Risico’s opzoeken en hier grensverleggend mee omgaan hoort bij de natuurlijke ontwikkeling van kinderen. Hoewel je ze de ruimte geeft, blijft je natuurlijk wel alert. Is je kind zeer impulsief? Kan hij moeilijk zijn eigen motorische vaardigheden inschatten? Ziet hij risico’s niet of is hij vrij angstig? Let dan altijd goed op. Maar je moet durven iets te laten gebeuren. Ruimte geven aan verantwoorde risico’s is wel iets anders dan kinderen aan gevaar blootstellen.

Verschil risico en gevaar
Wat is exact het verschil tussen je kind risico’s te laten nemen en je kind aan gevaar bloot te stellen. De grens tussen gevaar en risico verandert ook naarmate kinderen ouder worden en zich verder ontwikkelen. Zo is voor een kind van twee jaar spelen bij open water een gevaar, terwijl dat voor een tienjarige met zwemdiploma een risico kan zijn.

  • Risico: heeft te maken met de kans dat iets niet goed kan gaan. Daarbij bepalen keuzes voor een groot deel of het wel of niet mis gaat.
  • Gevaar: is een rechtstreekse dreiging waar je zelf weinig invloed op kan uitoefenen.

Voorbeelden van risicovol spelen:

  • Spelen op hoogte (in bomen klimmen, klimrekken, schommels e.d.)
  • Spelen op snelheid (skaten, steppen, hard fietsen e.d.)
  • spelen op risicovolle plekken (vissen, vlot-varen, spelen in nabijheid van vuur e.d.)
  • trek- en duwspelletjes (stoeien, stokkengevecht e.d.)
  • spelen uit zicht (zelfstandig speurtocht uitzetten, zelfstandig naar trapveldje in de buurt e.d.)

Verantwoorde begeleiding op de bso
De pedagogisch medewerkers op de bso bij Partou weten hoe ze kinderen op een verantwoorde manier moeten begeleiden bij een risicovol spel. Denk hierbij aan samen verantwoord een (kamp)vuurtje stoken. Kinderen bij het boompje klimmen, uitleggen dat als het geregend heeft een boom glad kan zijn en dat je minimaal een b-diploma moet hebben om bij het open water te mogen spelen.

Meer weten over risicovol spelen? Veiligheid.nl is een organisatie die zich al meer dan 30 jaar inzet om ongevallen in Nederland te verlagen. Aan het begin van dit jaar zijn ze gestart met de campagne ‘met een beetje risico komen ze er wel’. Neem eens een kijkje op hun site.

Print Friendly, PDF & Email
Delen? Graag: